การมีลูกเป็นความฝันของคู่รักหลายคู่ แต่ภาวะมีบุตรยากกลายเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยขึ้น ไม่ว่าจะเกิดจากการมีลูกช้า ความเครียดจากการทำงาน หรือปัจจัยด้านสุขภาพต่าง ๆ การทำเด็กหลอดแก้วเป็นหนึ่งในทางเลือกทางการแพทย์ที่ช่วยเพิ่มโอกาสการมีบุตรได้ โดยศูนย์ดูแลสุขภาพมารดาและทารกในครรภ์ที่มีมาตรฐานจะช่วยให้คู่รักได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม

 

 

เด็กหลอดแก้ว (IVF) คืออะไร?

เด็กหลอดแก้ว คือ คำที่ใช้เรียกเด็กที่เกิดจากเทคโนโลยีช่วยเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ โดย IVF คือ วิธีการนำไข่และอสุจิมาผสมกันภายนอกร่างกายในห้องปฏิบัติการ แล้วย้ายตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูกเพื่อให้ฝังตัวและเจริญเติบโตเป็นทารกในครรภ์ต่อไป

ภาวะมีบุตรยากคืออะไร?

ภาวะมีบุตรยากหมายถึงการที่คู่สมรสไม่สามารถตั้งครรภ์ได้ ทั้งที่ไม่ได้ใช้วิธีคุมกำเนิดใด ๆ โดยหากฝ่ายหญิงอายุต่ำกว่า 35 ปี จะนับจากระยะเวลาพยายามมีบุตรอย่างน้อย 1 ปี แต่หากอายุมากกว่า 35 ปีขึ้นไป เวลาที่ใช้ในการพิจารณาจะลดลงเหลือเพียง 6 เดือนเท่านั้น

ปัญหาการมีบุตรยากสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิง ซึ่งแต่ละฝ่ายมีสาเหตุที่แตกต่างกันและต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด

สาเหตุจากฝ่ายชาย

ความผิดปกติของอสุจิเป็นสาเหตุหลักของภาวะมีบุตรยากจากฝ่ายชาย ซึ่งอาจเกิดจากหลายปัจจัย ได้แก่ ฮอร์โมนจากต่อมใต้สมองทำงานผิดปกติ อัณฑะบาดเจ็บจากอุบัติเหตุหรือการผ่าตัด ท่อนำอสุจิอุดตัน หรือโรคประจำตัวต่าง ๆ เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ที่ส่งผลต่อการผลิตและคุณภาพของอสุจิ

สาเหตุจากฝ่ายหญิง

อายุที่เพิ่มขึ้นเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลให้คุณภาพและจำนวนไข่ลดลง นอกจากนี้ยังมีสาเหตุอื่น ๆ ได้แก่ ฮอร์โมนไม่สมดุล ภาวะไข่ไม่ตกเรื้อรัง (PCOS) ท่อนำไข่อุดตันหรือบวม เยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ มดลูกผิดรูป หรือโรคประจำตัว ซึ่งล้วนอาจเป็นอุปสรรคต่อการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติ

การทำเด็กหลอดแก้วเหมาะกับใคร?

การทําเด็กหลอดแก้วอาจเป็นทางเลือกสำหรับคู่สมรสที่ประสบปัญหาการมีบุตรยากหลายสาเหตุ โดยเฉพาะกรณีที่ได้ลองวิธีรักษาอื่น ๆ แล้วแต่ยังไม่ประสบความสำเร็จ

• ฝ่ายหญิงอายุมากกว่า 35 ปี มีปริมาณและคุณภาพไข่ลดลง
• มีปัญหาท่อนำไข่อุดตันหรือเสียหาย ไม่สามารถผ่าตัดแก้ไขได้
• ฝ่ายชายมีปัญหาอสุจิน้อย เคลื่อนที่ช้า หรือคุณภาพต่ำ
• มีภาวะเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่หรือมีเนื้องอกในมดลูก
• เคยใช้วิธีกระตุ้นไข่หรือผสมเทียม (IUI) แล้วไม่สำเร็จ
• ต้องการตรวจคัดกรองโรคทางพันธุกรรมก่อนตั้งครรภ์ เช่น ดาวน์ซินโดรมหรือธาลัสซีเมีย

 

 

ขั้นตอนการทำเด็กหลอดแก้ว

กระบวนการทําเด็กหลอดแก้วใช้เวลาประมาณ 4-8 สัปดาห์ โดยแบ่งออกเป็น 7 ขั้นตอนหลัก ซึ่งแต่ละขั้นตอนมีความสำคัญต่อผลลัพธ์ของการรักษา

1. พบแพทย์และตรวจสุขภาพ

ทั้งคู่เข้าพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อซักประวัติและตรวจร่างกายอย่างละเอียดเพื่อหาสาเหตุ ฝ่ายหญิงจะได้รับการตรวจอัลตราซาวด์ทางช่องคลอดและตรวจเลือดดูระดับฮอร์โมน ขณะที่ฝ่ายชายจะส่งตรวจวิเคราะห์น้ำเชื้อเพื่อดูจำนวนและคุณภาพของอสุจิ จากนั้นแพทย์จะวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

2. กระตุ้นรังไข่

แพทย์จะให้ยาฮอร์โมนแบบฉีดเพื่อกระตุ้นให้รังไข่ผลิตไข่หลายใบ เพิ่มโอกาสได้ตัวอ่อนที่มีคุณภาพ โดยต้องฉีดยาที่หน้าท้องทุกวันเป็นเวลา 8-12 วัน พร้อมมาพบแพทย์เพื่อทำอัลตราซาวด์และตรวจเลือดติดตามผลเป็นระยะ เมื่อฟองไข่โตถึงขนาดที่เหมาะสม แพทย์จะให้ฉีดยาเตรียมไข่ให้พร้อมสำหรับการเก็บในอีก 34-36 ชั่วโมง

3. เก็บไข่

เป็นขั้นตอนผ่าตัดเล็กที่ใช้เวลาประมาณ 10-30 นาที โดยให้ยาระงับความรู้สึกเพื่อลดความรู้สึกไม่สบาย แพทย์จะใช้เข็มขนาดเล็กที่ติดกับหัวอัลตราซาวด์สอดผ่านช่องคลอด แล้วเจาะดูดของเหลวพร้อมไข่ออกจากฟองไข่ทีละใบ หลังเก็บไข่อาจมีอาการหน่วงท้องน้อยหรือเลือดออกเล็กน้อย ซึ่งจะหายเองภายใน 1-2 วัน

4. เก็บและคัดเลือกอสุจิ

ในวันเดียวกับการเก็บไข่ ฝ่ายชายจะเก็บน้ำเชื้อโดยวิธีช่วยตัวเอง จากนั้นนักวิทยาศาสตร์จะคัดแยกเฉพาะอสุจิที่มีคุณภาพดีมาทำการปฏิสนธิ ในกรณีที่ไม่สามารถเก็บน้ำเชื้อได้หรือไม่มีอสุจิ แพทย์จะดูดหรือเจาะอสุจิจากอัณฑะหรือท่อพักโดยตรง

5. การปฏิสนธิ

นักวิทยาศาสตร์จะนำไข่และอสุจิที่คัดเลือกแล้วมาผสมกันในห้องปฏิบัติการ โดยมี 2 วิธีหลักคือ IVF ที่ให้อสุจิเข้าไปผสมกับไข่เองตามธรรมชาติ และ ICSI ที่คัดเลือกอสุจิคุณภาพดี 1 ตัวแล้วฉีดเข้าไปในไข่โดยตรง โดยปกติอาจมีอัตราการปฏิสนธิสำเร็จอยู่ที่ประมาณ 60-80% ขึ้นอยู่กับคุณภาพของไข่และอสุจิ

6. เลี้ยงตัวอ่อน

หลังการปฏิสนธิ ตัวอ่อนจะถูกเพาะเลี้ยงในสภาพแวดล้อมที่ควบคุมอย่างเข้มงวดเป็นเวลา 5-6 วัน จนกลายเป็นตัวอ่อนระยะบลาสโตซิสต์ ซึ่งเป็นระยะที่เหมาะสมสำหรับการย้าย จากนั้นจึงคัดเลือกตัวอ่อนที่มีคุณภาพดีเพื่อย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูก หากมีตัวอ่อนเหลือสามารถแช่แข็งเก็บไว้ใช้ในอนาคตได้

7. ย้ายตัวอ่อนและรอผล

การย้ายตัวอ่อนเป็นขั้นตอนที่ไม่ต้องใช้ยาสลบ แพทย์จะใช้ท่อพลาสติกเล็ก ๆ สอดผ่านปากมดลูกเพื่อนำตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูก หลังย้ายตัวอ่อน ฝ่ายหญิงจะได้รับยาฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนเพื่อช่วยการฝังตัว จากนั้นรอ 7-14 วัน แพทย์จะนัดตรวจเลือดวัดระดับฮอร์โมน hCG เพื่อยืนยันการตั้งครรภ์

IVF กับ ICSI ต่างกันอย่างไร?

ทั้ง IVF และ ICSI เป็นวิธีทำเด็กหลอดแก้วที่ใช้กันทั่วไป แต่มีความแตกต่างในรายละเอียดของกระบวนการปฏิสนธิ ซึ่งแพทย์จะเลือกใช้ตามความเหมาะสมกับสภาพของแต่ละคู่

IVF (In-Vitro Fertilization)

IVF คือการนำไข่มาวางในจานเพาะเลี้ยงพร้อมกับอสุจิจำนวนหนึ่ง แล้วปล่อยให้อสุจิปฏิสนธิกับไข่เองตามธรรมชาติในห้องปฏิบัติการ วิธีนี้เหมาะกับผู้ที่อสุจิมีคุณภาพดีและจำนวนเพียงพอ โดยจำลองกระบวนการปฏิสนธิตามธรรมชาติแต่ควบคุมสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม

ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection)

ICSI หรือ “อิ๊กซี่” เป็นเทคนิคที่นักวิทยาศาสตร์จะคัดเลือกอสุจิคุณภาพดีเพียง 1 ตัว แล้วฉีดเข้าไปในไข่แต่ละใบโดยตรง วิธีนี้เหมาะกับผู้ชายที่มีปัญหาคุณภาพอสุจิ เช่น จำนวนน้อย เคลื่อนที่ช้า หรือรูปร่างผิดปกติ ซึ่งอาจช่วยเพิ่มอัตราการปฏิสนธิได้

ข้อดีและข้อควรพิจารณาของการทำเด็กหลอดแก้ว

การทำ IVF มีทั้งข้อดีและข้อควรพิจารณาที่คู่รักควรทราบก่อนตัดสินใจ เพื่อให้เข้าใจกระบวนการและเตรียมความพร้อมได้อย่างเหมาะสม

ข้อดีของการทำ IVF

• มีอัตราความสำเร็จที่สูง เมื่อเทียบกับวิธีรักษาอื่น ๆ โดยเฉพาะในกรณีที่มีปัญหาหลายสาเหตุ
• แก้ปัญหาได้หลากหลาย ช่วยแก้ปัญหาท่อนำไข่อุดตัน ปัญหาอสุจิคุณภาพต่ำ หรือความผิดปกติของระบบสืบพันธุ์
• ตรวจคัดกรองโรคพันธุกรรมได้ สามารถตรวจโครโมโซมตัวอ่อนก่อนย้ายเข้าโพรงมดลูก ซึ่งอาจลดความเสี่ยงบางประการ
• วางแผนครอบครัวได้ สามารถแช่แข็งตัวอ่อนเก็บไว้ใช้ในอนาคต โดยไม่ต้องผ่านขั้นตอนกระตุ้นไข่และเก็บไข่ใหม่อีก

ข้อควรพิจารณา

• ค่าใช้จ่าย การรักษาแต่ละรอบมีค่าใช้จ่าย และบางรายอาจต้องทำซ้ำหลายรอบ
• ผลข้างเคียงที่อาจเกิด อาจมีอาการท้องอืด คลื่นไส้ อารมณ์แปรปรวนจากยากระตุ้นไข่ หรือเกิดภาวะ OHSS ในบางราย
• ความกดดันทางจิตใจ กระบวนการรักษาอาจสร้างความเครียดให้กับทั้งคู่ ควรมีการเตรียมความพร้อมทางจิตใจและสนับสนุนซึ่งกันและกัน

อัตราความสำเร็จของการทำเด็กหลอดแก้ว

อัตราความสำเร็จของการทำ IVF ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย โดยอายุของฝ่ายหญิงเป็นปัจจัยสำคัญที่สุด ซึ่งจะส่งผลต่อโอกาสในการตั้งครรภ์และคลอดลูกได้สำเร็จ ทั้งนี้อัตราความสำเร็จเป็นค่าเฉลี่ยและอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล

• อายุต่ำกว่า 35 ปี อาจมีโอกาสสำเร็จประมาณ 40-50%
• อายุ 35-37 ปี อาจมีโอกาสสำเร็จประมาณ 30-40%
• อายุ 38-40 ปี อาจมีโอกาสสำเร็จประมาณ 20-30%
• อายุ 41-42 ปี อาจมีโอกาสสำเร็จประมาณ 10-15%
• อายุ 43 ปีขึ้นไป อาจมีโอกาสสำเร็จต่ำกว่า 10%

นอกจากอายุแล้ว ยังมีปัจจัยอื่นที่ส่งผลต่อความสำเร็จ ได้แก่ คุณภาพของไข่และอสุจิ ความสมบูรณ์ของตัวอ่อน ความพร้อมของผนังมดลูก และประสบการณ์ของทีมแพทย์

บริการวางแผนตั้งครรภ์ รักษาภาวะมีบุตรยากที่ MFC Clinic

MFC Clinic เป็นหนึ่งในศูนย์ดูแลสุขภาพมารดาและทารกในครรภ์ที่พร้อมให้บริการด้วยทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญและเทคโนโลยีระดับสากล เรามอบการดูแลแบบองค์รวมตั้งแต่การวางแผนตั้งครรภ์ การรักษาภาวะมีบุตรยากด้วยเทคนิคต่าง ๆ ไปจนถึงการติดตามดูแลหลังคลอดและสุขภาพสตรีในทุกช่วงวัย ด้วยบริการทางการแพทย์ที่ใส่ใจในทุกขั้นตอน

สรุป

เด็กหลอดแก้ว คืออะไร คำตอบคือเทคโนโลยีช่วยเจริญพันธุ์ทางการแพทย์สำหรับคู่สมรสที่มีภาวะมีบุตรยาก โดยมีอัตราความสำเร็จที่ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย โดยเฉพาะอายุของฝ่ายหญิง หากคุณพยายามมีบุตรแล้วไม่ประสบความสำเร็จภายใน 6 เดือนถึง 1 ปี ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับการประเมินและคำแนะนำที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล ข้อมูลในบทความนี้เป็นเพียงข้อมูลทั่วไปและไม่ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์

 

 

คำถามที่พบบ่อย

การทำเด็กหลอดแก้วเจ็บไหม?

ขั้นตอนส่วนใหญ่ไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวดมาก โดยการเก็บไข่จะให้ยาระงับความรู้สึก ส่วนการฉีดยากระตุ้นไข่และการย้ายตัวอ่อนเป็นขั้นตอนที่ไม่ต้องใช้ยาสลบ อาจรู้สึกหน่วงท้องเล็กน้อยหลังเก็บไข่ซึ่งจะหายเองภายใน 1-2 วัน

ต้องพักงานนานแค่ไหน?

ไม่จำเป็นต้องหยุดงานนาน โดยทั่วไปสามารถกลับมาทำงานได้ตามปกติหลังเก็บไข่ประมาณ 1-2 วัน และหลังย้ายตัวอ่อนสามารถใช้ชีวิตตามปกติได้ แต่ควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ใช้แรงมากหรือออกกำลังกายหนักในช่วง 2 สัปดาห์แรก

ทำครั้งเดียวสำเร็จไหม?

ความสำเร็จขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย โดยเฉพาะอายุและสุขภาพของทั้งสองฝ่าย หากอายุต่ำกว่า 35 ปีอาจมีโอกาสสำเร็จครั้งแรกประมาณ 40-50% แต่บางรายอาจต้องทำซ้ำ 2-3 รอบ ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการและแตกต่างกันในแต่ละบุคคล

หลังย้ายตัวอ่อนต้องนอนพักไหม?

ไม่จำเป็นต้องนอนพักตลอดเวลา สามารถเดิน เคลื่อนไหว และใช้ชีวิตตามปกติได้ การพักผ่อนมากเกินไปไม่ได้ช่วยเพิ่มอัตราความสำเร็จ แต่ควรหลีกเลี่ยงการยกของหนัก ออกกำลังกายหนัก หรือมีเพศสัมพันธ์ในช่วง 2 สัปดาห์แรก

สามารถเลือกเพศลูกได้หรือไม่?

กฎหมายไทยไม่อนุญาตให้เลือกเพศลูก แต่สามารถตรวจพันธุกรรมตัวอ่อนได้เมื่อมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ เช่น อายุมากกว่า 35 ปี มีประวัติแท้งบุตรซ้ำ หรือมีความเสี่ยงโรคพันธุกรรม การตรวจจะทราบเพศตัวอ่อนด้วยแต่ไม่สามารถใช้ข้อมูลนี้เลือกเพศได้ตามกฎหมาย